Tieu su Nguyen Du

1.Đại thi hào Nguyễn Du (1765-1820), tên chữ là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên; quê ở làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh; ông sinh trưởng trong một gia đình đại quí tộc, nhiều đời làm quan và có truyền thống về văn học. Cha là Nguyễn Nghiễm, đỗ tiến sĩ, từng giữ chức Tể tướng. Anh cùng cha khác mẹ là Nguyễn Khản cũng từng làm quan to dưới triều Lê-Trịnh.

Cuộc đời Nguyễn Du gắn bó sâu sắc với những biến cố lịch sử dân tộc của giai đoạn cuối thế kỷ XVIII đầu thế kỷ XIX. Đây là thời kỳ chế độ phong kiến khủng hoảng trầm trọng, phong trào nông dân khởi nghĩa nổi lên khắp nơi, đỉnh cao là khởi nghĩa Tây Sơn đánh đổ tập đoàn Lê-Trịnh và quét sạch 20 vạn quân Thanh xâm lược ra khỏi bờ cõi.

Trong suốt thời kỳ biến động ấy, Nguyễn Du sống phiêu bạt khắp nơi, nhiều năm trên đất Bắc (1786-1796), rồi về ở ẩn tại quê nội Hà Tĩnh (1796-1802). Chính trong giai đoạn này đã giúp gắn bó và thông cảm sâu sắc với cuộc sống của người lao động nghèo khổ.

Khi đánh bại Tây Sơn và Nguyễn Ánh lên ngôi, Nguyễn Du bất đắc dĩ phải ra làm quan và được cử làm chánh sứ sang Trung Quốc (1813-1814).

Năm 1820, dưới triều Minh Mạng, ông lại được cử làm chánh sứ sang Trung Quốc lần thứ II, nhưng chưa kịp đi thì bị bệnh và mất tại Huế.

Nguyễn Du là người có kiến thức sâu rộng, am hiểu văn hóa dân tộc và văn chương Trung Quốc. Cuộc đời từng trải, đi nhiều, tiếp xúc sâu rộng đã giúp Ông có một vốn sống phong phú và niềm thông cảm sâu sắc với những đau khổ của nhân dân. Nguyễn Du xứng đáng là một thiên tài văn học, một nhà nhân đạo chủ nghĩa lớn.

2. Các văn phẩm nổi tiếng của ông, gồm:

a. Chữ Nôm: Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều), Văn tế thập loại chúng sinh, Thác lời trai phường nón.

b. Chữ Hán: Thanh Hiên tiền tập, Thanh Hiên hậu tập, Nam Trung tạp ngâm, Bắc hành thi tập, Lê qui kỷ sự.